فیلم سینمایی تازه از توقیف در آمده ی "کتاب قانون" به کارگردانی مازیار میری را که اخيراً بر پرده های سینما نقش بسته، دیده و نکات در خور توجه آن را در پیش می آورم:

1. پس از دیدن فیلم این حقیقت بیش از پیش برایم روشن شد که دولت نهم _و اکنون دهم_ از نظر فرهنگی یک دولت "باز" است. نمی دانم اگر همین فیلم را وزارت ارشاد دولت خاتمی مجوز می داد چگونه واکنش نشان می دادیم اما همینقدر دریافتم که احمدی نژاد حقیقتاً عاشق مهر ورزیدن است.

2. داستان این فیلم نیمه طنز چنین است که یک جبهه رفته ی نیمه مذهبی میانسال به نام رحمن (پرویز پرستویی) در سفر کاری خود به لبنان، در یک کافه و هنگام خوردن گوشت خوک _گوشت خوک بودن استیک در حین فیلم القاء می شود و صراحتی در این باره وجود ندارد_ زن مترجم مسیحی و جوانی را دیده و عاشق او می شود و در عشق وی به سر می برد تا اینکه در سفر بعدی خود، با او که به دلیلی نا معلوم مسلمان و محجبه شده عقد کرده و همسرش را نزد خانواده ی خود به ایران می برد و این در حالی است که خانواده ی داماد (مادر و خواهر ها) به دو دلیل از تازه عروس بیزارند یکی آنکه داماد با انتخاب او تمام گزینه های مد نظر آنان را منتفی کرده بود و دیگر آنکه این عروس تازه مسلمان نه تنها در اجرای احکام دین نسبت به خانواده ی سنتی و "مذهبی" داماد مقید تر است که به دلیل صراحت لهجه ی خود در تذکر به اقدامات خلاف شرع خانواده ی داماد، مورد غضب آنان واقع می شود. این نا مهربانی ها با او به جایی می رسد که عروس شبانه از خانه و کشور رفته و به وطنش باز می گردد تا اینکه پس از چندی رحمن برای آشتی و باز گرداندن وی راهی جنوب لبنان می شود و ... .

3. کسانی که فیلم ضد اسلامی-ایرانی "بدون دخترم هرگز" را دیده و یا از روایت فیلم با خبر باشند، بدون شک "کتاب قانون" برایشان تداعی کننده ی آن است. از طرف دیگر در فیلمنامه به طور زننده ای از الگوی "اخراجی ها"  استفاده شده و بی آنکه تفکیک محسوس دهنمکی را در تفکیک مذهبی ها از مذهبی نما ها انجام داده باشد، عملاً قشر مذهبی کشور را جا نماز آب کش و بی اخلاق و بی فرهنگ معرفی می نماید؛ خصوصاً آنجا که رئیس روحانی رحمن را _روحانی بودن این فرد هم در طول فیلم به بیننده تفهیم می شود_  "بد جنس" و "بی تمدن" می نمایاند. خلاصه آنکه درون مایه ی فیلم ترکیبی از "اخراجی ها" و "بدون دخترم هرگز" می باشد و از این روی بسیار محتمل است که جشنواره های بین المللی نظیر کن _با وجود ضعف های شدید "کتاب قانون" در تدوین و انسجام داستان_ در راستای سیاست های ضد ایرانی غرب آن را به عنوان تأییدی بر بدون دخترم هرگز برگزینند و یا حد اقل کاندیدا نمایند. این ضعف ها را هم کارگردان به طور ضمنی در مصاحبه با روزنامه ی همشهری پذیرفته و تغییر مکان فیلمبرداری از روسیه به لبنان و حذف سکانس های مورد اشکال ارشاد و به تبع این دو، تغییر بخشی از فیلمنامه را که آقای میری بدان اذعان نموده می توان گواه بر ادعای نگارنده دانست.

4. کتاب قانون حقیقتاً فیلمی توجیه پذیر است. یعنی نویسنده، محمد رحمانیان، و کارگردان (به عنوان سازندگان) و شمقدری، معاونت سینمایی آقای حسینی، (به عنوان از توقیف رهاننده ی آن) به راحتی می توانند ایراد های فیلم را "ماست مالی" و ساخته و رهانده ی  خود را توجیه کنند. چنانچه اگر بگوییم چرا چنین مذهبی ها سخیف نشان داده شدند؟ پاسخ می دهدند که ژولیت تازه مسلمان در عوض جلوه ای از اسلام ناب بود. و اگر به هنجار شکنی های فیلم نظیر لباس های آنچنانی کافه دار لبنانی و ژولیت اشکال وارد کنیم، احتمالاً استحاله و حجاب کامل وی را پس از اسلام مطرح می کنند و البته نمی دانم در پاسخ به پخش چند باره ی صدای زن، به عنوان موسیقی فیلم چه توجیهی دارند؟ با این وصف و در حالی که مذهبی های ایران به لجن کشیده شده اند، تنها مثال نقض، یک زن خارجی است. همچنین متأسفانه رسم بر آن شده است که با یک نتیجه گیری اخلاقی در دقیقه ی نود و عاقبت به خیری نقش اول داستان، مجوز گنجاندن انواع منکرات و محرمات و هنجار شکنی ها را از ارشاد دریافت می کنند. چنانچه "شمعی در باد"، "مارمولک" و "کتاب قانون" از این سیاست بهره برده اند. همانطور که گفته شد عنوان فیلم، "کتاب قانون" به معنای قرآن است و با انتخاب این عنوان گویی محوریت فیلم بر آموزه ای قرآنی و مضمونش اخلاقی است. حال آنکه طبق آنچه بیان شد، کلکسیونی از هنجارشکنی ها در آن وجود دارد. حتی اگر تمام نکات منفی فیلم را بخواهیم با دستور العمل های اخلاقی ژولیت و اعمال اسلام مدارانه ی وی منتفی دانسته و نادیده بگیریم، باز هم اعطای مجوز قابل قبول نیست زیرا در پایان داستان و جایی که کارگردان قرار است از زبان یک راننده ی فلسطینی، شاه بیت و پیام نهایی را به مخاطب "تلقین" نماید چنین می گوید که: «به نظر من مهم نیست چه دینی داشته باشی بلکه آنچه مهم است رفتار آدم ها است». و این یعنی توجیه همه ی منکرات فیلم با اسلام ژولیت و در آخر هم از زدن زیرآب همان اسلام با این پیام که مهم رفتار آدم ها است نه دینشان؛ یعنی دقیقاً همان چیزی که راننده تاکسی های خودمان می گویند: "دلت پاک باشه"!

...پاورقي...............................

مطلب مرتبط: گفتگوي شمقدري با فارس. مشاهده

جناب آقای دکتر احمدی نژاد رئیس جمهور منتخب ملت با سلام

دو مطلب محتوای این وجيزه است که به عرضتان می رساند:

1- برای تداوم رایحه ی خوش خدمت در دوره ی یازدهم ریاست جمهوری، پیشنهاد می کنم تا همچون رئیس جمهور سابق و نخست وزیر فعلی روسیه، ولادیمیر پوتین، فردی از افرادی لایق و مورد اعتماد را _البته بعد از تنفیذ حکم ریاست جمهوری توسط رهبری_ به سمت معاون اولی خویش برگزینید تا اذهان عمومی با وی آشنا و رأی به او انتخاب مجدد جنابعالی تلقی گردد. پر واضح است که برای این انتخاب حیاتی، مشورت با مقام معظم رهبری و جلب نظر ایشان ضروری است.

2- تاریخ به کرات نشان داده که بسیاری از شکست ها با فاصله ی اندکی پس از "فتح الفتوح" ها و موفقیت های سرمست کننده رخ داده. آنچه تا کنون پس از رکورد زنی جنابعالی در انتخابات در جلب قریب به 25 میلیون رأی از شما دیده شده، اذهان را به سوی نوعی غرور و سر مستی ناشی از این موفقیت سوق می دهد. اعمالی چون نصب عنصری نامطلوب به معاونت اولی خویش، تأخیر در اجرای حکم آقا در برکناری وی و مورد آخر هم _که امید وارم آخرین مورد بماند_ عزل دو وزیر در کمتر از دو هفته مانده به پایان کار دولت نهم است؛ که انگشت حیرت را بر دهان علاقه مندان به شما و زبان ها را در دفاع از اقدامات جنابعالی قفل کرده. یاد آور می شوم سلسله فتح های جریان اصلاحات را که با رأی 20 میلیونی سید محمد خاتمی شروع شد و به دلیل حرکت تایتانیک وار خود با شکست در دومین دوره ی انتخابات شورا های اسلامی شهر و روستا پایان یافت؛ آن هم پایانی که تا کنون پایانی نیافته.

مراقب باشید 25 میلیون شما به عاقبت 22 میلیون دیگران دچار نشود و خدایی نکرده این موج اقبال به ساحل سردی ننشیند که اگر چنین شود به آسانی بر نخواهد خاست.